“Mijn doel is om de Nederlandse maakindustrie de beste van de wereld te maken. Dat in deze regio het best georganiseerde netwerk van toeleveranciers samenwerkt.”

Je bent directeur van Brainport Industries, een coöperatie van meer dan honderd hightechbedrijven. Concurrenten van elkaar lijkt mij, hoe stimuleer je dan die samenwerking?

“We zitten in de Philips-regio, hier heerst van oudsher een enorme saamhorigheid. Ik koester dat. Innoveren kun je niet meer alleen. Door de toenemende complexiteit heb je daar partners voor nodig. Ik praat het liefst over collaborative innovation, samenwerking van een selecte groep partners die elkaar door en door kent en zowel de risico’s als de opbrengsten deelt. Ik noem dat samen lachen, samen huilen.

Ik heb niet de wijsheid in pacht, zo van: zo gaan we het doen. Ik ben oprecht en intrinsiek geïnteresseerd in het echte gesprek en ben altijd op zoek naar informatie. Hoe krijgen we toegang tot goed geschoolde mensen? Wat zijn de belangrijke trends en ontwikkelingen in de relevante markten? Welke kansen kunnen we daaruit destilleren? Hoe kunnen we dat met elkaar verbinden?

Als ik na een sessie ’s avonds word gebeld met: ‘John, wat een prachtige kans, maar dat kan ik niet alleen’, dan roep ik: ‘Dan moet je met die gaan samenwerken, want dan kun je het wel!’ Koffiedrinken en ouwehoeren, mensen enthousiasmeren en vooral volhouden, zo mobiliseer ik de keten.

Inmiddels hebben we mooie voorbeelden als Phenom World, waarbij we met een aantal toeleveranciers een innovatieve elektronenmicroscoop hebben ontwikkeld. Of AddFab, waarbij we met elkaar kennis hebben ontwikkeld op het gebied van 3D metaal printen.”

Ik ken je al meer dan twintig jaar en iedere keer als ik je spreek, ben je met iets vernieuwends bezig. Wat is de volgende stap voor dit ecosysteem van hightechbedrijven?

“In 2008 al ben ik gaan nadenken over the next level in samenwerking in de maakindustrie. Dat is een campus geworden waar toeleveranciers en kennispartijen letterlijk onder één dak producten maken. Die campus wordt een icoon voor de maakindustrie.

Natuurlijk krijg je veel weerstand met zo’n idee: wethouders, bestemmingsplannen, Raad van State, het heeft echt lang geduurd. Maar het is gelukt. We hebben net een fabriek voor de toekomst gebouwd, een megapand van twaalf keer het PSV Stadion, met de nieuwste technieken op het gebied van logistiek, onderwijs en productie. De komende tien jaar worden er nog drie tranches ontwikkeld, maar liefst 65 hectare totaal.

Waarom ik dit werk doe? De maakindustrie is gewoon een geweldig mooie wereld. Zestig tot zeventig procent van de werknemers in de maakindustrie is mbo-geschoold, dat zijn vakmensen, echt top!

Het allerleukste is misschien wel dat techneuten graag uitleggen. Bij Brainport Industries zijn 105 bedrijven aangesloten, daar werken 10.000 techneuten. Die kan ik allemaal alles vragen wat ik wil. Ik ben zelf geen techneut, ik ben ooit begonnen als bibliothecaris, dus zeg ik er wel bij dat ze het moeten uitleggen alsof ze het voor de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen doen. Anders snap ik het niet!”

Wat jij bedenkt, krijg je voor elkaar. Je gaat op handelsreis met koning Willem-Alexander, staat met premier Mark Rutte op de foto en brengt Nederlandse technologie naar Zuid-Duitsland. Hoe doe je dat? Wat is dat John Blankendaal-effect?

“Als je het al een effect mag noemen, is het mijn enthousiasme. Passie. Vertrouwen op jezelf hoort daar natuurlijk ook bij, dat is voor mij overigens niet meer dan handelen ondanks de angst. Strategie en pionieren, marktonderzoek doen, dat zijn de dingen die ik altijd heb gedaan. Dat is zó leuk.

Ik ben helemaal niet gevoelig voor hiërarchie of positie of wat dan ook, dat maakt me niet zoveel uit. Ik praat net zo makkelijk met een topman van een groot bedrijf als met iemand op de werkvloer. Oprechtheid, daar ga ik vanuit. Maar je moet het natuurlijk ook durven vragen. Dan plan ik een afspraakje en zeg: ‘Zouden jullie wat voor elkaar kunnen betekenen?’ Gewoon, want als je niks vraagt, krijg je ook niks.

Misschien weet ik wel veel dingen te combineren of zie ik mogelijkheden die anderen minder snel zien. Die liggen voor mij dan wel voor de hand. Ik weet het niet, het gaat bij mij bijna vanzelf, dat krijgen van ideeën. Ik laat me ook niet beperken door technische onmogelijkheden, die zie ik namelijk niet.”

“Ik word getriggerd door mogelijkheden.”

CV     John Blankendaal
1959 Geboren in Nederhorst den Berg
1982 Documentalist, Bibliotheek en Documentatie Academie Tilburg
1986 1994 Hoofd documentatie Ernst & Young
1994 1997 Corporate strateeg bij KEMA NV
1997 2000 Power System Consultant KEMA T&D Power
1998 2001 NIMA A, B, C
1998 2000 Strategische productontwikkeling, Rijksuniversiteit Groningen
2000 2004 Zelfstandig ondernemer
2004 2011 Programmamanager High Tech & Solar Industries, BOM NV
2011 heden Directeur Brainport Industries

© Ineke Walravens